De voetwassing Johannes 13: 1 - 15

 Johannes 13: 3
“Jezus, die wist dat de Vader Hem alle macht had gegeven en dat Hij van God was gekomen en weer naar God terug zou gaan, stond tijdens de maaltijd op.”

Op Witte Donderdag lezen we het verhaal van de voetwassing en daarom is het zeer bekend. Toch zijn er zinnen waaraan mijn aandacht blijft haken, die vragen oproepen. Zoals de bijzin: “Jezus, die wist dat de Vader Hem alle macht had gegeven”.

Over wat voor macht hebben we het dan? Gaat het om almacht, de macht van het Opperwezen dat de wereld bestuurt? Of gaat het om de zachte krachten van geloof, hoop en liefde? Is dat immers niet waar Jezus voor staat, voor het geloof in een God van liefde? Er staat toch al aan het begin van dit verhaal dat Jezus’ liefde voor zijn leerlingen tot het uiterste zou gaan. Wij worden dus direct uitgedaagd om na te denken over de macht van de liefde. Niet alleen abstract, maar ook heel concreet: de voetwassing als gebaar van Jezus’ liefde, waarin Gods macht te zien is.

Macht in de zin van machtsmiddel is bijna onverenigbaar met liefde, want de liefde dwingt niet, maar geeft. Het is goed om toch even naar de Griekse grondtekst te kijken, want daar staat het woord “macht” helemaal niet. Er staat letterlijk: “Jezus, wetend dat de Vader Hem alles zou geven”... Het gaat dus niet echt om macht, maar om het geschenk van de Vader. Wat Jezus ook maar vraagt, de Vader zal het geven. Jezus leeft vanuit dat vertrouwen, in een vrijgevige, barmhartige God. De liefde die Jezus geeft, komt van de Vader zelf.

Tegenover de liefde staat het verraad van Judas. En als de liefde goddelijk is, dan moet het verraad wel duivels zijn. Daarom staat er ook: “De duivel had intussen Judas ertoe aangezet om Jezus te verraden.” De duivel is degene die alles door elkaar schopt. Hij maakt dat mensen gaan twijfelen aan Gods liefde, zodat ze niet meer op Gods gaven durven vertrouwen. Angst, wantrouwen en verraad zijn het gevolg.

Maar Jezus weigert om zich door angst te laten regeren, zelfs niet nu het lijden aan het kruis zo dichtbij is gekomen. De angst is er wel, want Jezus weet wat zijn tegenstanders van plan zijn. Maar de liefde is groter dan de angst. Daarom legt Hij alles af om de rol van een slavin te spelen, één die de voeten wast. Het is de vrijheid van de Zoon, die niet in paniek raakt door de angst om te verliezen. Want Hij weet dat zijn Vader achter Hem staat.

Maar Petrus begrijpt er helemaal niks van. “Mijn voeten zult U niet wassen, nooit!” Hij windt zich enorm op, want Jezus gedraagt zich niet zoals een koning, een machtige Messias. Dat zouden de leerlingen graag zien, dat Jezus de macht greep. Hebben ze het dan nog steeds niet begrepen? Weten ze dan niet dat Jezus de weg van het lijden moet gaan? Jezus overwint het kwaad niet door macht en geweld, maar door een offer uit liefde. Hij toont dat liefdevolle dienstbaarheid de weg is die leven geeft.

Zo moeten wij ook telkens weer onze angsten overwinnen en uit liefde leren leven. Wat Jezus ons heeft voorgedaan toen Hij de voeten waste, kan voor ons een uitdaging zijn: overwin het kwade door het goede!