In deze week voor Pasen draait het allemaal om wat in Joh 1: 1-4 wordt samengevat: In den beginne was het woord en het woord was bij God, en het Woord was God. In het Woord was leven en het leven was het licht van de mensen. Het licht schijnt in de duisternis, en de duisternis heeft het niet in haar macht gekregen.

Kruisiging was in Jezus dagen een normale maar heel wrede manier van de doodstraf uitvoeren. In Jezus dagen werden in de omgeving van Nazareth zelfs één keer duizend mensen ter dood gebracht door hen te kruisigen. Pilatus gaf het bevel. Want Nazareth in Galilea was een haard van verzet tegen de Romeinen. Willekeurig werden in een razzia mannen opgepakt en ter dood gebracht. Allemaal op één dag aan het kruis gehangen. In eerdere versies van de Passion (die dit jaar in Doetinchem wordt uitgevoerd) werd op nauwkeurige en gruwelijke bewoordingen uitgelegd wat voor een pijn en langzaam sterven de kruisdood betekende. Dat mensen de meeste vreselijke manieren kunnen bedenken om anderen te martelen en langzaam te doden is ons maar al te goed bekend door alle beelden die we ook nu weer op ons netvlies krijgen.

Dan komen twee vragen naar voren. Die van de kritische mens die aan de Christen vraagt waarom God dat kwaad toestaat. En de vraag van gelovigen of  de dood van Jezus aan het kruis pijnlijker en gruwelijker was omdat Jezus onschuldig was, en onze zonden droeg daar op dat kruis.  En het antwoord dat dan kort gegeven wordt: God wilde en organiseerde dat zo.

In het licht van het kwaad dat mensen elkaar aan kunnen doen is Jezus dood zeker niet uniek. In deze week voor Pasen klopt het hart van ons Christelijk geloof en worden we gevraagd antwoorden te zoeken op deze twee fundamentele vragen.

Kort antwoord geven op de beide vragen is in dit kader onmogelijk. Want er zijn talloze dikke dogmatische boeken overgeschreven. We kunnen alleen maar de nadruk leggen op het gegeven dat het kwaad een gevolg is van de vrijheid die de mensen gekregen hebben bij de Schepping. De vrijheid om te kiezen. En die vrijheid brengt macht met zich mee. Macht over de schepping en macht over elkaar. Misbruik van die macht wordt altijd herkend in machthebbers en regimes die van God los zijn. Zoals in de Bijbel wordt verteld dat in Jezus dagen kruisiging een heel gewone ‘straf’ was en dat Pilatus zelfs een keer op 1 dag meer dan 1000 mannen (opstandelingen uit Nazareth) liet kruisigen. Als de discipelen dan de meest gebruikelijke gelovige vraag stellen komen we uit bij een veel gegeven antwoord op de tweede vraag. Stamelend zoeken we  antwoorden in deze Goede week. Organiseert  God op die manier genoegdoening voor het kwaad dat mensen doen? Is God, onze God een God van wraak, van voor wat hoort wat?  Jezus zegt bij die gruwelijke massakruisiging dat wie denkt dat  de wrede machthebbers zoals Pilatus Gods instrument zijn die Gods straf ten uitvoer brengen, het zicht op God helemaal kwijt zijn. Je raakt met zo’n redenering zelf helemaal van God los, zegt Jezus. Je kan dan niet meer zien hoe God werkelijk omgaat met mensen. God wordt een bron van angst op die manier. Het zicht op Gods liefde raakt helemaal kwijt. En het gevolg van die redenering is dat gelovigen elkaar bang gaan maken.

Bang voor God zijn is het ergste wat een gelovige kan overkomen. Dat is bijvoorbeeld herkenbaar in de  film “The Passion of Christ” waar niet  Gods liefde centraal staat maar de pijn, het bloed, de marteling. Wanneer dat centraal staat in de Goede week is er niets ‘Goed’  meer. We worden deze week geconfronteerd met dit kwaad dat in mensen zit (Goede Vrijdag).


We beseffen de onbetrouwbaarheid van mensen die eerst hosanna roepen en dan Jezus kruisigen (Palmpasen). De kern van de boodschap is hoe Gods liefde al deze slechtheid en ontrouw van mensen overwint (Witte donderdag). Het gaat om Gods manier om mensen te redden van dit ultieme kwaad.  En dan vinden we antwoorden op de kernvragen.

Mensen kunnen kiezen voor misbruik van hun kracht en macht. Dat is een vrijheid die God bij de Schepping heeft gegeven. Gods macht is sterker dan welk kwaad dat mensen kunnen doen. Maar dat maakt het onrecht en de marteling niet minder. Jezus ondergaat uit liefde en in gehoorzaamheid aan God, het lot dat mensen veroorzaken als ze helemaal van God los zijn. Het ergste hoogmoedige kwaad is de mogelijkheid om anderen te doden. Zodat mensen in hun machtswaan denken dat ze door Jezus te kruisigen zelfs God tot zwijgen kunnen brengen. Het is het kwaad dat mensen helemaal los maakt van Gods liefde. Het worden zonden genoemd. Dat is alles wat tussen God en mens in staat. Dat kwaad wordt Bijbels gezien hel genoemd. Dat is alles wat niet past in Gods plan met zijn Schepping. Daar waar God niet in één adem bij genoemd wil worden. (Stille zaterdag).

En komend uit de Paasnacht, op Paasmorgen vieren we dat God in Jezus het kwaad nooit zal laten winnen.  In de opstanding van Jezus wordt zichtbaar hoe God onze zonden van ons doet zover het oosten is van het westen. zover doet Hij onze zonden van ons. In Jezus belijden we de overwinning van al het kwaad dat mensen kunnen bedenken en doen.

Wij horen in de Goede week  hoever Jezus gaat in zijn gehoorzaamheid aan die opdracht van zijn hemelse vader. En we nemen de tijd om opnieuw te beseffen dat het altijd op de loer ligt: de ontrouw, de verloochening, de nacht waarin we niet kunnen en niet willen waken met de Heer. Het ligt altijd op de loer dat we aan de kant staan en toekijken, zelfs als we niet mee roepen kruisigt hem dan doen we zo vaak niks.

Laat die gezindheid bij u zijn die ook in Jezus was, zegt Paulus. De gezindheid van Jezus die dwars door de haat van mensen gaat en laat zien hoe God het leven kiest waar mensen de dood als machtsmiddel gebruiken. Een levenshouding waarin God liefhebben en je naaste als jezelf voorop staat, richtlijn is, en de enig haalbare moraal. De uitkomst van de Goede Week.

Dorothea Timmers-Huigens

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.